Waarom presteert iemand niet goed op school? Is iemand geschikt voor een bepaalde baan? Welk soort therapie is het meest geschikt voor iemand? Een psychologisch onderzoek helpt dit soort vragen te beantwoorden. Een standaard psychologisch onderzoek of assessment bestaat uit capaciteitentests, persoonlijkheidsvragenlijsten en een of meer specifieke vragenlijsten, opdrachten of simulaties. Hieronder leest u meer over de procedure van een psychologisch onderzoek

Hoe werkt de onderzoeksprocedure?
Als u deelneemt aan een psychologisch onderzoek, ontvangt u een uitnodiging. Meestal voert een onderzoeksbureau, school, ggz-instelling of ziekenhuis het onderzoek uit. Het is zinvol het bureau vooraf om nadere informatie over de testdag(en) te vragen.

Het onderzoek duurt meestal een hele dag. Een psycholoog is verantwoordelijk voor de uitvoering van het psychologisch onderzoek. De psycholoog zal het eerste gesprek met u hebben. Ook schrijft de psycholoog het onderzoeksrapport en hij zal op verzoek een afsluitend gesprek met u voeren. Soms maakt u de psychologische tests met meerdere mensen tegelijk. Doorgaans begeleidt een testassistent u dan. Deze heeft de verantwoordelijkheid voor een goed verloop van de testdag. De testassistent deelt de tests uit, leest de instructies voor, geeft aanwijzingen en beantwoordt eventuele vragen.

De verantwoordelijke psycholoog bekijkt en analyseert de resultaten van de tests. Aan het eind van de testdag(en) geven sommige onderzoeksbureaus u al een korte weergave van de resultaten. Meestal is het rapport binnen ongeveer een week klaar. U kunt de psycholoog vragen om een nagesprek waarin u een toelichting krijgt op de inhoud van het rapport.

Hoe bereid ik mij voor?
Zorg dat u uitgerust en ontspannen deelneemt aan het onderzoek. Als zaken niet duidelijk zijn, kunt u de psycholoog of testassistent gerust om uitleg vragen. U kunt vooraf ook contact opnemen met het onderzoeksbureau en vragen wat u op de testdag kunt verwachten.

Wat is het resultaat?
Het psychologisch rapport is het uiteindelijke resultaat van een testdag of assessment. Het bevat een beschrijving van u als geteste kandidaat en vaak ook een aantal zogenaamde profielen. Dit zijn schematische weergaven van testresultaten. Aan het eind van het rapport geeft de psycholoog antwoord op de onderzoeksvraag. Ook geeft hij eventuele adviezen.

Altijd recht op inzage
U heeft recht op inzage van het psychologisch rapport voordat de psycholoog het naar de opdrachtgever verstuurt. Ook mag u de rapportage aan de opdrachtgever tegenhouden. Als er feitelijke onjuistheden in het rapport staan of gegevens worden vermeld die niet ter zake doen, kunt u de psycholoog vragen dit te corrigeren.

Regels en rechten
Voordat u deelneemt aan een psychologisch onderzoek of assessment, is het belangrijk dat u het volgende weet:

• Alle psychologen die lid zijn van het NIP zijn verplicht om te werken volgens de beroepscode van het NIP. 
• Als kandidaat heeft u recht op voldoende en juiste informatie over de vraagstelling van het onderzoek en wat u tijdens de testdag te wachten staat. Deze informatie moet ruim van tevoren worden verstrekt. Alle gegevens over u moeten strikt vertrouwelijk worden behandeld. 
• Het onderzoeksbureau mag uitsluitend rapporteren aan de opdrachtgevende instantie, nooit aan derden. 
• U heeft recht op inzage van het psychologisch rapport, vóórdat het naar de opdrachtgever wordt verzonden.
• U heeft het recht de rapportage aan de opdrachtgever tegen te houden. Het onderzoeksbureau moet een dergelijke beslissing accepteren. 
• De rapportage mag niet méér informatie bevatten dan voor de beantwoording van de vraagstelling noodzakelijk is. 
• U heeft het recht feitelijke onjuistheden te corrigeren. 
• Wanneer het rapport aan de opdrachtgever wordt uitgebracht, is de psycholoog, als u daarom vraagt, verplicht een kopie van het rapport aan u te verstrekken.